Thương lắm giọng nói quê mình

LÊ PHƯƠNG
(Đài PTTH TT Huế)

Những người thân quen tôi khi gặp nhau bao giờ câu đầu tiên cũng hỏi: sao công việc thế nào. Còn về quê đi thăm mười nhà thì cả mười: con mới dìa na con. Cỏn có dìa hông. Mấy đứa phẻ hông. Ời ời dẫy na. Trời ơi nghe sao mà rơm rớm.

Ở xa lâu ngày mới về thăm quê. Tranh thủ dành thời gian để đi thăm bà con anh em bạn bè. Xưa học đại học một cô bạn trong lớp khá xinh không biết có thích tôi không (tôi nghĩ là có) thường trêu tôi là dân "nẫu". Thực tình lúc ấy cứ nghĩ là cô bạn chê mình. "Nẫu" là địa phương là quê mùa. Bây giờ cái địa phương ấy là niềm tự hào của tôi. Đêm ngồi uống rượu nghe "nẫu hát" "nẫu ca" không biết có gì sướng hơn thế nữa.

Tôi không phải là nhà ngôn ngữ học. Không hiểu nhiều về âm ngữ âm vực chỉ là cảm tính. Nói chính xác hơn là tình cảm của riêng tôi - giọng nói quê tôi nghe sao hiền quá. Cái hiền ấy gieo vào lòng tôi nhiều cảm xúc. Quê tôi bây giờ thay đổi nhiều chỉ có giọng nói mấy mươi năm rồi tôi biết bây giờ vẫn vậy.

Về Cát Sơn thăm cậu mợ. Hai ông bà đã trên dưới chín mươi nhưng vẫn còn khỏe mạnh. Con một đứa ở riêng chỉ còn hai người già lúc thúc với nhau. Ngồi nói chuyện với cậu miệng cậu lúc nào cũng trầm trồ: ời ời. Lâu lâu chắp miệng.

Không làm tướng làm tá gì mà chỉ là làm báo. Được cái đi nhiều. Những người thân quen tôi khi gặp nhau bao giờ câu đầu tiên cũng hỏi: sao công việc thế nào. Còn về quê đi thăm mười nhà thì cả mười: con mới dìa na con. Cỏndìa hông. Mấy đứa phẻ hông. Ời ời dẫy na. Trời ơi nghe sao mà rơm rớm. Lúc vui cậu hỏi tôi: giờ con làm ông gì ngoãi rầu. Tôi nói dạ trưởng phòng. Cậu nói: chui cha   bảnh hung chớ ta. Ời ời.

Lớp trẻ ở quê bây giờ đi đâu hết. Dường như ai cũng muốn vùng vằng bươn ra khỏi gốc rạ. Làng quê còn rặt người già người lớn tuổi. Suốt một đời bươn bả lam lũ để lúc về già chỉ còn mỗi ta với ta. Chú thiếm tôi đến bảy đứa con. Chỉ một đứa đầu ở quê còn lại làm đủ nghề ở phố thị. Nhà hồi xưa chật là thế bây giờ rộng thênh thang. Thiếm bảo thằng Minh có nhà to ở Phù Cát nói thiếm xuống ở nhưng xuống một hai ngày là nhấp nhỏm rồi. Ăn cũng không ăn được nhiều. Suốt ngày ở trong bốn bức tường bức bí. Con thì lo việc túi bụi. Vậy là một hai về lại quê.

Tôi chưa thấy thiếm tôi được sướng bao giờ. Dường như cả đời thiếm dành cho chồng cho con. Ăn một miếng ngon không dám. Nhưng có khách có con cháu xa về là cái gì cũng dành cho. Làm con gà bắt vài cân cá.

Trưa ngủ dậy mới hai giờ chiều đã thấy thiếm lúc thúc dưới bếp nướng bánh đổ chả trứng. Tôi hỏi thiếm chuẩn bị đồ ăn chi sớm. Thiếm nói để con ăn uống rượu chớ. Ngồi vào mâm cứ lâu lâu thiếm lại giục: ăn đi chớ con rót rượu uống chớ con.

Thấy nhà hôm nay đông người bà con xóm giềng ai đi ngang cũng tạc vào. Vậy là thành đại tiệc. Cá tiếp tục làm nấu với lá giang. Rượu cứ rót ra ngây ngất. Và tôi được nghe giọng nói hiền khô của quê mình. Chú tôi chỉ tôi và hỏi anh hai Quảng: thằng hai nhớ ai đây hông. chớ sao không nhớ. Nói gì lạ dậy ông. Thằng Phương chớ ai. Nó là đẹp nhứt nhà.

Chú tôi đúng bảy mươi tuổi nhưng vui tính. Anh Hai khen ông: chú bốn già nhưng uống ngon chớ ta. Chú cười móm mém. chớ sao không ngon. Chú nói hồi nãy đau bụng uống một viên thuốc gì đó mà đỡ. Cứ sợ trời không cho uống rựợu là uổng. Anh Hai nói với những người chung quanh theo cho được ổng là giăng cùi bắp.

Trước khi đi tôi chào thiếm tôi rút ví gởi thiếm hai trăm ngàn nói là thiếm mua vài vỉ thuốc bổ uống gắng ăn nhiều vào thiếm ốm quá. Thiếm cầm hai trăm ngàn của tôi mà tay run run: con cho thiếm na. Tôi tự hứa với lòng mình sau này gắng về quê nhiều hơn nữa. Về để được nghe giọng nói hiền khô của quê mình và được nhiều điều khác mà ở phố không bao giờ có.