Sân khấu truyền thống: Góp phần giáo dục lịch sử

HOÀI THU

Báo Bình Định số ra thứ 7 ngày 17.9 đăng bài viết "Sân khấu truyền thống: Góp phần giáo dục lịch sử" của phóng viên Hoài Thu. Blog CLB Văn học Xuân Diệu xin trích phần cuối của bài viết nói riêng về vở diễn Nhìn lại một vương triều.



... Tối 14.9 vừa qua đông đảo khán giả đã đến xem tổng duyệt vở diễn Nhìn lại một vương triều của Đoàn Ca kịch Bài chòi Bình Định. Đây là vở diễn được dàn dựng từ kịch bản văn học của tác giả Văn Trọng Hùng có nội dung thể hiện "cái tâm" của con người thời đại hôm nay khi "nhìn lại" lịch sử đặc biệt là về nhân vật Hồ Quý Ly... Kịch bản này đã được Hội NSSK Việt Nam trao giải C (không có giải A và chỉ có 1 giải B) năm 2007.

Lời thoại hàm xúc giàu tính triết lý của kịch bản cho thấy Văn Trọng Hùng không hoàn toàn "cậy" chính sử mà đặt các nhân vật trong tương quan toàn bộ chiều dài lịch sử nhân vật khách quan và công bằng hơn. Thật ra việc thử đưa ra một góc nhìn khác về một số nhân vật lịch sử không phải là mới càng không phải là lạ. Nhưng cách dẫn dắt vấn đề đầy nhân hậu bao dung của Văn Trọng Hùng khiến người xem thậm chí là người đọc kịch bản thông cảm nhiều hơn về một nhân vật một triều đại một giai đoạn lịch sử còn nhiều tranh luận. Suy cho cùng không thể không thừa nhận rằng Hồ Quý Ly là một người yêu nước một ông vua có nhiều nỗ lực cải cách để canh tân đất nước. Tuy nhiên những đóng góp của ông mãi đến nay mới bắt đầu được công nhận dần dần.

Lịch sử là thế kịch bản là thế nhưng then chốt vẫn là khả năng chuyển tải trình diễn của các diễn viên. Họ phải diễn thành công thì người xem mới đồng cảm với thông điệp mà tác giả đạo diễn gởi gắm. Đạo diễn NSƯT Hoài Huệ cũng là diễn viên trung tâm của vở diễn đã kết nối được điều này. NSƯT Hoài Huệ đã thể hiện xuất sắc hình ảnh nhân vật Hồ Quý Ly tài năng tâm huyết với đất nước nhưng cô độc vẫy vùng trong xung đột giữa cũ và mới giữa lợi ích họ tộc và dân tộc... Khi Hồ Quý Ly trần tình "Ta không có tội..." ở cuối vở diễn nhiều người xem thấy thương cảm và xót xa cho ông.

Một điểm cộng nữa đáng ghi nhận cho vở diễn chính là thiết kế sân khấu đẹp hiệu quả âm nhạc hay góp phần dẫn dắt những cung bậc cảm xúc cho khán giả.

H.T